antep fıstığı zararlıları

Antepfıstığı sulama yapılamadan taşlık, kayalık, yamaç ve fakir topraklarda bile ekonomik olarak yetiştirilebilen, lezzetli olduğu kadar besleyici ve insan sağlığına önemli katkıları olan bir meyvedir. Antepfıstığında görülen çiçek ve meyve dökülmeleri, iklimsel koşulların yanı sıra bahçe içerisindeki erkek ağaçların yetersiz sayıda olmasına, fizyolojik etkenlere, hastalık ve zararlı böcek türlerinin oluşturduğu zarar derecesine göre değişiklik gösterir.

Özellikle zararlı böcek türleri çiçek ve meyve dökümüne neden olup, meyve tutumundan sonra oluşturduğu zararlar nedeniyle verimi olumlu ölçüde düşürür, ayrıca ağacı zayıflatarak bir yıl sonraki ürün miktarını da olumsuz yönde etkiler. Kurallarına uygun olmayan biçimde kimyasal mücadele uygulanan ve kültürel yöntemlerin yeterince alınmadığı bahçelerde zararlı böceklerin yoğunlu artar.

Antepfıstığına zarar veren böceklerin en önemlilerinden birisi, fıstık dal güvesidir. Fıstık dal güvesinin ergini küçük koyu siyah renkli bir kelebektir. Ön kanatların uç kısmında ikişer adet parlak sarı renkte lekeler bulunur. Zararlı yılda bir döl verir. Ergin uçuşu yaklaşık nisan ayı başıyla mayıs ayı sonuna kadar olan dönemdir. Yumurtalarını özellikle bir yıllık sürgününün uç kısmına veya cumbaların uç kısmına bırakır. Yumurta bırakıldıktan 10 gün sonra larva çıkarak yumurtanın yapışık olduğu yerden sürgünün veya salkımın içine girer. Dalın içinden çıkan olgun larvalar, çıktığı deliğin hemen yanında ördükleri kokon içinde kupa olurlar. Fıstık dal güvesinin larvaları, Antepfıstığı ağacının yıllık sürgünlerinin özünde beslenir. Zarara uğrayan sürgünlerde yapraklar oluşmaz, sürgünler gelişmez. Meyve salkımlarından giren larvalar meyve dökümlerine yol açıp, tanelerin normal gelişimlerini engelleyerek meyve içinin boş kalmasına neden olurlar. Larva saldırısına üst, üste 2 yıl maruz kalan dallar kurur. Zararlının doğal düşmanları da bulunur fakat zararlıyı baskı altına alacak güçte değildirler.

Antepfıstığına olumsuz etki eden diğer bir zararlı antepfıstığı yaprak pisilididir.  Antepfıstığı yaprak pisilidi 1 ila 1,5 milimetre boyunda kirli açık sarı renktedir. Zararlının yumurtaları koyu sarı ve turuncu lifleri ise turuncu veya sarı renktedir. Antepfıstığı yaprak pisilidi yumurtalarını Nisan ayının ortalarından itibaren sürgün uçlarında oluşan genç yaprakların, alt ve üst yüzeylerine Mayıs ayından itibarense 15 ile 20’lik gruplar halinde bırakırlar. Yaprak pisilidinin lifleri genellikle yumurtadan çıkınca bulundukları yerden beslenmeye başlarlar. Daha sonra tüm yaprağa dağılarak beslenirler. Beslenmeleri sokucu, emici ağız yapısıyla bitki dokusunda bulunan öz suyu emme şeklinde olur. Lifler beslenmeleri sonucu tatlımsı bir madde çıkartırlar. Bu tatlımsı madde koyulaşınca kristalleşip toz şekerini andırır. Antepfıstığı yaprak pisilidi yaprakları ermek beslendikleri için yoğunluklarına bağlı olarak, bitkilerde erken yaprak, çiçek, kara göz ve meyve dökümlerine neden olurlar. Meyvelerin küçük kalması ya da kalitelerinin bozulması da Antepfıstığı yaprak pisilidinin neden olduğu bir diğer zarar şeklidir. Doğada zararlıyı kontrol doğal düşmanları bulunur. Bunlar Antepfıstığı bahçelerinde Nisan ayından itibaren görünür ve Antepfıstığı yaprak pisilidinin yumurta ve lifleriyle beslendikleri için, zararlının yoğunlunu azaltır. Bu dönemde özellikle doğal düşmanları daha az etkileyecek seçici ilaçların kullanılmasına çok dikkat edilmelidir.

Antepfıstığına zarar veren bir diğer böcekte, fıstık beyaz kabuklu bitidir. Ergin dişisinin uzunca armuda benzer biçimde olan , Ağaçların, dal, yaprak, sürgün ve meyveleri üzerinde bitki özsuyunu emerek Antepfıstığına zarar verir. Emgi sonucunda meyve gözlerinin oluşumu ve gelişimini olumsuz yönde etkileyen fıstık beyaz kabuklu bitin larvaları, Haziran başında çıkarak yaprak, meyve ve salkım üzerine yerleşir. Zararlının yoğun olduğu sürgünlerde şekil bozukluğu görülür. Mücadelesinde zararlının yoğun bulaşık olduğu dal ve sürgünler kesilerek bahçeden uzaklaştırılmalı, zararlı ağaçların büyük bir kısmında bulaşıksa, kış ilaçlaması yapılmalıdır.

Fıstık kara göz kurdu Antepfıstığı alanlarında yıllardan beri çok büyük zararlar oluşturan ve yaygın olduğu bilinen bir başka zararlıdır. Antepfıstığına beslenme ve üreme olarak 2 şekilde zarar verebilir. Beslenmek için yıllık sürgünlerdeki meyve ve sürgün gözlerini yerler. Çoğalmak içinse kurumaya yüz tutmuş dalları ve zayıf düşmüş ağaçları tercih ederler. Fıstık kara göz kurdu yumurtalarını kuru dallarda açtıkları galerilerde bırakırlar. Zararlının bu davranışından yararlanarak mücadelesinde budama mevsiminde her 10 ağaçtan birine demetler halinde tuzaklar dallar bırakılır. Baharda tuzaklardan talaş çıkmaya başlayınca fıstık kara göz kurdu bahçeden uzaklaştırılarak yok edilmelidir. Antepfıstığı alanlarının en önemli Zaralılarından bir diğeri, fidan dip kurtlarıdır. Erginleri yaprak ayası, yaprak sapı, taze sürgün ve meyve sap kısımlarını kemirerek zarara neden olur. Yumurtalarını kök boğazına yakın Antepfıstığı ağaçlarının kabuk altlarına, aşı gözü altına ayrıca budama sonucu açılan ve aşı macunuyla kapatılmayan yara yerlerine, aşı bantlarının aralarına tek, tek veya kümeler halinde bıraktığı gibi aşı gözünü zedeleyerek Antepfıstığı ağaçlarının kurumasına yol açar. Esas zararı larvalar meydana getirir, larvaların ağaç kökleri kemirmesi sonucu, Antepfıstığı ağacında kurumalar meydana gelir. Bu durumu önlemek için haziran ayından itibaren Zaralının bulunduğu ağaçların kök boğazı bölgesi açılmalı, burada bulunan larva ve pupalar yok edilmeli, erginler görüldüğü yerde öldürülmelidir.

Antepfıstığı alanlarının bir diğer zararlısı, Antepfıstığı göz kurdudur. Erginler yumurtalarını 6 ila 8 sıralı dikdörtgen şeklinde paketler halinde bırakırlar. Kışı yumurta halinde geçiren zararlı gözler patlamaya başladığında yumurtadan çıkar. Yumurtadan çıkan larvalar yeni oluşmaya başlayan meyve salkımlarıyla daha sonraki dönemlerdeyse yapraklarla beslenir. Beslenme sonunda sadece yaprakların damarları kalır. Antepfıstığı göz kurdu geceleri beslenir, gündüz saatlerinde ağaçların kök boğazı bölgesine yakın ağaç gövdesinde bulunan kuytu yerlerde toplu halde bulunur. Mücadele geciktirilmeden birinci larva döneminde başlanmalıdır. Zararlının yumurta paketlerinin yoğun bulunduğu bahçelerde kış mücadelesi de önerilebilir. Antepfıstığı alanlarının bir diğer zararlısı, meyve iç güvesidir. Erginleri gri renklidir. Nisan ayı ortalarından itibaren çıkmaya başlar, çıkışlar mayıs sonuna kadar devam eder. Antepfıstığı meyve iç güvesi yumurtalarını meyvenin sap kısmına yakın bir yere bırakırlar. İlk larvalar meyveler yeşil mercimek büyüklüğüne geldiğinde görülür. Larvalar yumurtadan ilk çıktığında açık sarı renklidir. Daha sonra vücut halkalarının her bölümünde kırmızı renkli halkalar oluşur. Larvalar yeni oluşmaya başlayan meyvelerin içiyle beslenir, bir larva ömrü boyunca 8 ila 1 2 meyveye zarar verebilir. Antepfıstığı iç güvesinin yoğun bulunduğu bahçelerde %30 ila 40 oranında meyve kaybı olabilir. Zararlı meyve kabuğu sertleşmeye başladığında kabuk altlarına çekilerek kışı larva halinde geçirir. Mücadelesinde meyvelerde %3 zar arlanma varsa ilaçlı mücadele yapılmalıdır.

Antepfıstığının bir diğer zararlısı, antepfıstığı meyve iç kurdudur. Zararlı 4 ila 5 milimetre boyunda sarı renklidir. Kışı Antepfıstığı meyveleri içerisinde kışı larva halinde geçirir. Ergin çıkışından 3 ila 4 gün sonra yumurtalarını meyve sap kısmına bırakır. Yumurtadan çıkan larva meyvenin embriyosuyla beslenir. Yılda bir döl verir, mücadelesinde bahçe içerisinde boş meyve artıklarıyla ağaç üzerinde kalan bozuk salkımlar ve yere dökülen ticari bir değeri olmayan meyveler toplanıp, bahçeden uzaklaştırılmalıdır. İlaçlı mücadeledeyse bir önceki yıla ait kurtlu meyvelerden 300 adet toplanıp Şubat ayından itibaren kafes içine alını, ilk ergin çıkışından 1 hafta sonra mücadeleye karar verilir. Antepfıstığı zararlılarını belli zamanlarda belli aralıklarla iyi bir mücadele sonucu önleyebileceğimizi unutmayalım.

Bir önceki yazımız olan organik tarım uygulamaları başlıklı makalemizde iyi tarım uygulamaları, organik tarım desteklemeleri ve organik tarım nedir hakkında bilgiler verilmektedir.

Tags: , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply